سند داخلی دولت روسیه با عنوان «برنامه همکاری میان فدراسیون روسیه و جمهوری اسلامی ایران برای سالهای ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۶» به تازگی به تصویب رسیده و شامل وظایف مشخصی برای وزارتخانهها و نهادهای دولتی روسیه به منظور همکاری با جمهوری اسلامی است. این سند که با برچسب «برای استفاده رسمی» به نهادهای روسی ابلاغ شده، به اجرای پروژهها تا پایان سال ۲۰۲۶ میپردازد.
جزئیات سند و تأثیرات آن
با توجه به اینکه این سند در تاریخ دوم سپتامبر ۲۰۲۴ (۱۲ شهریور ۱۴۰۳) به تصویب رسید، مشخص نیست که کدام یک از پروژههای پیشبینیشده در آن تحت تأثیر تحولات پس از جنگ ایران قرار گرفتهاند. اما بررسیهای انجام شده نشان میدهد که برخی از طرحهای موجود در این سند پس از تصویب آن، به مرحله اجرا درآمدهاند.
بیشتر بخوانید: کارناوال ناتینگ هیل: شصتمین سالگرد جشن رنگ و فرهنگ در لندن
کتی کورکیا، پژوهشگر برنامه روسیه، اهمیت این سند را بیشتر در چارچوب کلانتری میداند که مسکو برای توسعه روابط خود با تهران طراحی کرده است. به گفته وی، این سند شامل سازوکارهای مالی، مسیرهای حملونقل، سرمایهگذاری در انرژی و همکاری هوانوردی است که میتوانند آسیبپذیری دو کشور در برابر تحریمهای غرب را کاهش دهند.
تأثیرات اقتصادی و همکاریهای هستهای
سند همکاری همچنین به توسعه همکاریهای هستهای غیرنظامی و نقش شرکت دولتی روساتم در نیروگاه هستهای بوشهر اشاره دارد. این شرکت مسئول ادامه تأمین سوخت و خدمات تعمیر و نگهداری واحد یک نیروگاه بوشهر خواهد بود و همچنین در پروژههای ساخت واحدهای دو و سه این نیروگاه مشارکت خواهد کرد.
در این راستا، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، از امضای یک قرارداد استراتژیک ۲۰ساله با روسیه خبر داده و تأکید کرده است که این موافقتنامه به روزرسانی و تکمیلکننده سند قبلی است. این قرارداد که در زمان ریاستجمهوری محمد خاتمی منعقد شده بود، بهطور خودکار برای پنج سال تمدید شده است.
بر اساس سند جدید، مسکو برنامهریزی کرده است که سهم مبادلات تجاری دوجانبه با ارزهای ملی را از ۶۸ درصد در سال ۲۰۲۴ به ۷۱ درصد در سال ۲۰۲۶ افزایش دهد و امکان استفاده از حسابهای کارگزاری بانکی به ارزهای ملی را گسترش دهد. این برنامه همچنین به بانکهای مرکزی دو کشور دستور میدهد تا امکان استفاده از ارزهای دیجیتال بانکهای مرکزی برای تسویهحسابهای فرامرزی را توسعه دهند.
سند همچنین بر استفاده از «سامانههای مستقل انتقال پیامهای مالی» تأکید میکند و به دنبال ایجاد کانالهای مالی مستقل برای دور زدن تحریمها و کنترلهای مالی آمریکا است. بر اساس گزارشها، تلاش تهران و مسکو برای ایجاد این کانالها به دلیل انزوای دو کشور در نظام مالی بینالمللی بهواسطه تحریمها، منطقی به نظر میرسد.
بیشتر بخوانید: از خاک تا سفره: تجربههای فصلی منحصر به فرد ازبکستان · مشاور رئیسجمهور امارات: بازسازی اعتماد با ایران سالها زمان میبرد
