اخیراً دادههای جدیدی از اداره آمار اتحادیه اروپا (یورواستات) منتشر شده که نشان میدهد ۵۴.۱ درصد از برق تولیدی در این بلوک در سهماهه دوم سال جاری از منابع تجدیدپذیر تأمین شده است. این آمار نشاندهنده پیشیگرفتن منابع تجدیدپذیر (شامل سوختهای زیستی) از دیگر منابع انرژی، از جمله سوختهای فسیلی و سوختهای مشتعل است. با این حال، بررسیها نشان میدهند که رشد این بخش بهطور قابل توجهی در یک سال اخیر کاهش یافته است.
نوسانات در سهم انرژی تجدیدپذیر
از ابتدای سال ۲۰۲۵، سهم انرژی تجدیدپذیر در تولید برق اتحادیه اروپا بین ۴۱ درصد تا ۵۶ درصد نوسان داشته است. سهم سهماهه دوم سال ۲۰۲۶ نسبت به مدت مشابه سال گذشته (۵۴.۳ درصد) کمی کاهش نشان میدهد، اما در مقایسه با ژانویه ۲۰۲۶ که این سهم ۴۱ درصد بود، افزایش قابل توجهی داشته است. بهطور کلی، تولید برق تجدیدپذیر در این دوره با رشد ۲.۸ درصدی نسبت به سال گذشته همراه بوده است، در حالی که تولید کل برق ۳.۲ درصد افزایش داشته است.
بیشتر بخوانید: آلمان برنامهای برای پایان وابستگی به سوختهای فسیلی تا ۲۰۴۵ معرفی کرد
تأثیر حملات در خاورمیانه بر سیاست انرژی اروپا
این دادهها با تعهد اتحادیه اروپا به انتقال به انرژی پاکتر و بومی به دنبال حملات ایالات متحده و اسرائیل به ایران و ناامنی انرژی ناشی از آن متناقض است. تلاشهای بروکسل برای کاهش وابستگی به انرژی خارجی پس از تهاجم کامل روسیه به اوکراین آغاز شد و با موفقیتهای قابل توجهی همراه بود. از اوایل سال ۲۰۲۳، منابع انرژی تجدیدپذیر بهطور قابلمشاهدهای در تولید برق نقش ایفا کردهاند، بهویژه به دلیل گسترش سریع ظرفیتهای بادی و خورشیدی و فاصلهگیری از گاز روسی. این رشد در منابع تجدیدپذیر، صرفهجویی میلیاردها یورویی برای اتحادیه اروپا در خرید گاز و زغالسنگ به همراه داشته است.
نابرابریهای قابل توجه در استفاده از برق تجدیدپذیر
دادههای اخیر یورواستات نشاندهنده ادامه شکاف درون اتحادیه اروپا در زمینه تولید برق است. لتونی در صدر فهرست قرار دارد و ۹۷.۷ درصد از برق خود را از منابع تجدیدپذیر تأمین میکند. این کشور عمدتاً از انرژی آبی و خورشیدی بهرهمند است. دانمارک با ۹۴ درصد و کرواسی با ۹۲.۲ درصد در این زمینه در رتبههای بعدی قرار دارند. در مقابل، اسلواکی تنها ۱۹.۸ درصد از برق خود را از منابع تجدیدپذیر تأمین میکند و بیشتر تولید برق آن وابسته به انرژی هستهای است. جمهوری چک نیز با ۲۰.۹ درصد در انتهای این ردهبندی قرار دارد.
چشمانداز آینده و اهداف انرژی تجدیدپذیر
با این حال، تنها برق بخشی از تصویر کلی را تشکیل میدهد. در سال گذشته، منابع تجدیدپذیر تنها ۲۶.۲ درصد از کل انرژی مصرفی اروپا را شامل میشدند که نسبت به ۲۵.۲ درصد در سال ۲۰۲۴ افزایش یافته است. اتحادیه اروپا هدفی بلندپروازانه دارد تا سهم انرژیهای تجدیدپذیر را تا سال ۲۰۳۰ به ۴۲.۵ درصد برساند و قصد دارد این میزان را به ۴۵ درصد افزایش دهد. بنابراین، کشورهای عضو اتحادیه اروپا باید تلاشهای خود را برای دستیابی به این هدف در پنج سال آینده شدت بخشند. هدف نهایی، دستیابی به بیطرفی اقلیمی تا سال ۲۰۵۰ است.
در این میان، سوئد (۶۵.۴ درصد)، فنلاند (۵۳ درصد) و دانمارک (۴۸.۲ درصد) در صدر کشورهایی هستند که بالاترین سهم انرژی سبز را در کل مصرف انرژی دارند، در حالی که بلژیک (۱۴.۹ درصد)، اسلواکی (۱۶.۳ درصد) و ایرلند (۱۷.۲ درصد) بهطرز قابل توجهی از این هدف عقب هستند. با وجود این که سهم کنونی انرژیهای تجدیدپذیر از سال ۲۰۰۴ تقریباً سه برابر شده است، کارشناسان نگران هستند که بلوک اروپایی در حال حاضر از سرعت لازم برای رسیدن به این اهداف فاصله دارد، به ویژه به دلیل مشکلات زیرساختی و تردید در برخی کشورهای عضو.
بیشتر بخوانید: حمیدرضا خورشیدی زمان آغاز بارشهای پاییزی در تهران را اعلام کرد · تاخیرهای شدید کامیونها در مرز ترکیه و ایران
