نروژ اکنون صاحب یک پادشاه تازه شده است. شاهزاده هاکون ولیعهد ۵۳ ساله این کشور، پس از آنکه پدرش هارالد پنجم در روز جمعه درگذشت، به سلطنت رسید و با عنوان هاکون هشتم پادشاه نروژ شد.
با رسیدن هاکون به پادشاهی، فرزند بزرگ او، یعنی شاهدخت اینگرید الکساندرا، عنوان ولیعهد را به دست آورده و پس از پدرش در جایگاه وارث تاجوتخت قرار گرفته است.
هاکون پیش از رسیدن به سلطنت نیز تجربه ایفای این نقش را داشته است. او در سالهای اخیر، هرگاه وضعیت سلامت پدرش هارالد پنجم رو به وخامت میگذاشت، چندین بار به عنوان نایبالسلطنه وظایف پادشاه را بر عهده میگرفت.
پیشینه نظام سلطنتی نروژ به قرن نهم میلادی و دوران پادشاهی هارالد زیباموی میرسد.
امروز پادشاه نروژ بیشتر نقشی نمادین دارد و قدرت سیاسی در دست پارلمانی است که با رای مردم انتخاب میشود. با وجود این، خانواده سلطنتی همچنان حضوری برجسته در جامعه دارد و یکی از وظایف آن، نمایندگی نروژ در عرصه بینالمللی است.
هاکون فرزند دوم هارالد و دو سال کوچکتر از خواهرش، شاهدخت مارتا لوئیزه، است. با این حال، چون پسر بزرگ خانواده بود، پس از درگذشت پدربزرگش، پادشاه اولاو، در سال ۱۹۹۱ میلادی به عنوان وارث تاجوتخت نروژ تعیین شد.
نروژ در سال ۱۹۹۰ میلادی قانون اساسی خود را تغییر داد تا فرزندان اول، صرفنظر از جنسیت آنها، در ترتیب جانشینی تاجوتخت در اولویت قرار گیرند. این تغییر عطفبهماسبق نشد.
هاکون در کتابی که در سال ۱۹۹۸ میلادی منتشر شد، گفت که در کودکی رویای داشتن یک اسباببازیفروشی را در سر میپروراند، اما خیلی زود متوجه شد که مسیر زندگیاش از پیش مشخص شده و روزی پادشاه خواهد شد.
پادشاه تازه نروژ تحصیلات دانشگاهی خود را با دریافت مدرک کارشناسی علوم سیاسی از دانشگاه کالیفرنیا در برکلی آغاز کرد و سپس در مدرسه اقتصاد لندن در رشته مطالعات توسعه، با تمرکز بر تجارت بینالملل و آفریقا، مدرک کارشناسی ارشد گرفت.
او علاوه بر تحصیلات دانشگاهی، دورههای آموزشی آکادمی سلطنتی نیروی دریایی نروژ را نیز گذراند و دوره آموزش دیپلماتیک را به پایان رساند.
هاکون که علاقه زیادی به موجسواری و اسکی دارد، یک بار به شبکه تلویزیونی نروژی انآرکی گفت که اگر عضو خاندان سلطنتی نبود، احتمالا موجسوار میشد.
او در دوران جوانی خود به دلیل علاقهمندی به موسیقی راک و رپ، در جشنوارههای موسیقی در سراسر اروپا شرکت میکرد.
هاکون در سال ۱۹۹۹ در یک جشنواره موسیقی با متهمریت تیسِم هویبی که در آن زمان مادری مجرد بود، آشنا شد.
رابطه آنها باعث ایجاد اختلاف در نروژ شد؛ بخشی از این اختلاف به ارتباطات متهمریت با محافلی مربوط میشد که در آنها مواد مخدر غیرقانونی مصرف میشد.
اگرچه شماری از مردم از این رابطه استقبال میکردند، گروهی دیگر معتقد بودند متهمریت گزینه مناسبی برای همسر پادشاه آینده نروژ نیست.
با وجود این مخالفتها، هاکون موافقت پدرش را برای ازدواج با متهمریت به دست آورد و متهمریت نیز با گذشت زمان و با وجود حواشی مربوط به گذشتهاش، توانست اعتماد و حمایت بخش قابلتوجهی از مردم نروژ را جلب کند.
این زوج در اوت ۲۰۰۱ در کلیسای جامع اسلو ازدواج کردند و صاحب دو فرزند به نامهای اینگرید الکساندرا و شاهزاده سورِه مگنوس هستند.
هاکون پس از ازدواج با متهمریت، ناپدری پسر او، ماریوس بورگ هویبی، نیز شد؛ ماریوس عضو خاندان سلطنتی محسوب نمیشود و عنوان سلطنتی ندارد.
هاکون در مقام پادشاه با وظیفه دشواری برای تثبیت جایگاه سلطنت و بازگرداندن محبوبیت خاندان سلطنتی روبهرو است.
محبوبیت او پس از انتشار اطلاعاتی درباره ارتباطات گذشته همسرش با جفری اپستین، مجرم جنسی متوفی، و همچنین محکومیت پسر همسرش در پرونده تجاوز جنسی، آسیب دیده است.
هویبی در ماه ژوئن، پس از محکوم شدن به اتهام دو مورد از چهار اتهام تجاوز جنسی، به چهار سال زندان محکوم شد. او همچنین به اتهام حمله و آزار در رابطه محکوم شد. وکلای او اعلام کردند که به این احکام اعتراض خواهند کرد.
برگزاری این دادگاه در شرایطی بود که ارتباطات متهمریت با اپستین بار دیگر خاندان سلطنتی نروژ را زیر ذرهبین قرار داده بود. متهمریت به دلیل ادامه ارتباط با اپستین عذرخواهی کرده و پذیرفته است که در این زمینه تصمیمگیری درستی نداشته است؛ با این حال، خودش با هیچ اتهام تخلفی روبهرو نیست.
خواهر هاکون، مارتا لوئیزه، نیز به دلیل باورهای غیرمتعارف خود؛ از جمله ادعای اینکه میتواند با فرشتگان ارتباط برقرار کند، با انتقادهایی روبهرو شده است.
بر اساس نظرسنجی روزنامه نروژی «داگبلادت» در سال ۲۰۲۲ میلادی، همچنان ۶۸ درصد مردم نروژ خواهان حفظ نظام سلطنتی بودند؛ با این حال، میزان حمایت از سلطنت نسبت به سال ۲۰۱۷ کاهش محسوسی داشته است، چرا که در نظرسنجی آن سال، ۸۱ درصد پاسخدهندگان از ادامه نظام سلطنتی حمایت کرده بودند.
